Hóa trị tác động đến cơ thể người bệnh ung thư như thế nào?

Hóa trị là phương pháp điều trị ung thư bằng thuốc có khả năng ức chế hoặc tiêu diệt tế bào ác tính. Nhờ tác động toàn thân, hóa trị giúp kiểm soát ung thư hiệu quả trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, chính đặc điểm này cũng khiến cơ thể người bệnh phải đối mặt với hàng loạt thay đổi cả về thể chất lẫn tinh thần.

1. Vì sao hóa trị gây nhiều phản ứng toàn thân?

Thuốc hóa trị được thiết kế để tấn công các tế bào phân chia nhanh. Ngoài tế bào ung thư, trong cơ thể vẫn tồn tại nhiều tế bào khỏe mạnh có tốc độ phân chia cao như tế bào máu, niêm mạc tiêu hóa, nang tóc…
Khi các tế bào này bị ảnh hưởng, cơ thể sẽ xuất hiện các phản ứng phụ với mức độ khác nhau tùy từng người.

2. Những hệ cơ quan thường bị ảnh hưởng khi hóa trị

2.1. Suy giảm thể lực và miễn dịch

Sau vài đợt hóa trị, nhiều bệnh nhân cảm thấy:

• Cơ thể yếu hơn rõ rệt
• Dễ mệt dù không hoạt động nhiều
• Hay ốm, dễ nhiễm trùng

Nguyên nhân chủ yếu là do giảm sản xuất tế bào máu, đặc biệt là bạch cầu và hồng cầu, khiến khả năng vận chuyển oxy và sức đề kháng đều suy giảm.

2.2. Rối loạn tiêu hóa và ăn uống

Hóa trị thường làm niêm mạc đường tiêu hóa bị kích ứng, dẫn đến:

• Buồn nôn, nôn ói
• Chán ăn, ăn nhanh no
• Đầy bụng, rối loạn đi tiêu

Tình trạng này kéo dài có thể khiến người bệnh sụt cân, thiếu năng lượng và phục hồi chậm.

2.3. Thay đổi về da, tóc và móng

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Tóc rụng nhiều sau vài tuần hóa trị
• Da khô, dễ ngứa hoặc nổi mẩn
• Móng tay, móng chân yếu và dễ gãy

Phần lớn những thay đổi này mang tính tạm thời và có thể cải thiện sau khi kết thúc điều trị.

2.4. Ảnh hưởng đến thần kinh và tinh thần

Không ít bệnh nhân chia sẻ rằng họ gặp tình trạng:

• Hay quên, khó tập trung
• Dễ căng thẳng, lo âu
• Ngủ không sâu giấc

Đây là hệ quả của việc cơ thể suy nhược kéo dài kết hợp với tác động của thuốc lên hệ thần kinh.

2.5. Tác động đến nội tiết và sinh sản

Hóa trị có thể làm rối loạn hormone sinh dục ở cả nam và nữ, từ đó ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Ở một số trường hợp, tình trạng này chỉ mang tính tạm thời, nhưng cũng có thể kéo dài nếu phải dùng hóa chất mạnh trong thời gian dài.

3. Các tác dụng phụ có kéo dài mãi không?

Phần lớn tác dụng phụ của hóa trị sẽ giảm dần hoặc biến mất sau khi kết thúc phác đồ điều trị. Tuy nhiên, mức độ hồi phục nhanh hay chậm phụ thuộc vào:

• Thể trạng ban đầu
• Tuổi tác
• Loại thuốc hóa trị sử dụng
• Chế độ chăm sóc và dinh dưỡng trong quá trình điều trị

4. Làm gì để cơ thể thích nghi tốt hơn khi hóa trị?

Để giúp cơ thể vượt qua giai đoạn hóa trị nhẹ nhàng hơn, người bệnh nên:

• Ăn uống đủ chất, ưu tiên thực phẩm dễ tiêu
• Uống đủ nước mỗi ngày
• Nghỉ ngơi hợp lý, tránh gắng sức
• Giữ tinh thần ổn định
• Tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ điều trị

Trong nhiều trường hợp, việc kết hợp thêm các biện pháp hỗ trợ phù hợp (theo tư vấn chuyên môn) cũng giúp người bệnh cải thiện thể trạng và chất lượng sống trong quá trình điều trị.

THÔNG TIN LIÊN HỆ