Vì sao phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp cao hơn nam giới?

 

Tuyến giáp tuy chỉ là một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở vùng cổ, nhưng lại giữ vai trò trung tâm trong việc điều hòa chuyển hóa và duy trì sự ổn định của nhiều cơ quan trong cơ thể.

Khi tuyến giáp gặp trục trặc, hàng loạt vấn đề sức khỏe có thể xuất hiện, từ tim mạch, tiêu hóa đến thần kinh và sinh sản.

Theo thống kê y tế, tỷ lệ mắc các bệnh lý tuyến giáp ở nữ giới cao hơn nam giới từ 3–10 lần, đặc biệt phổ biến trong độ tuổi sinh sản. Sự chênh lệch này không phải ngẫu nhiên mà có liên quan mật thiết đến đặc điểm sinh lý, nội tiết và miễn dịch của phụ nữ.

Chức năng của tuyến giáp đối với sức khỏe

Tuyến giáp nằm ở mặt trước cổ, có cấu trúc gồm hai thùy nối với nhau tạo hình giống cánh bướm. Cơ quan này tiết ra hai hormone chính là T3 (triiodothyronine) và T4 (thyroxine), có tác động trực tiếp đến:

• Tốc độ trao đổi chất 
• Nhịp tim và thân nhiệt 
• Quá trình tiêu hóa và hấp thu năng lượng 
• Cân nặng và mức độ tiêu hao năng lượng 
• Hoạt động của hệ thần kinh và sinh sản 

Khi lượng hormone tuyến giáp được duy trì ổn định, cơ thể hoạt động nhịp nhàng.

Ngược lại, sự mất cân bằng hormone có thể dẫn đến nhiều rối loạn và hình thành các bệnh lý khác nhau.

Các bệnh tuyến giáp thường gặp

Bệnh lý này rất đa dạng, từ rối loạn chức năng đến khối u lành tính hoặc ác tính.

Suy giáp
Suy giáp xảy ra khi tuyến giáp hoạt động kém, không sản xuất đủ hormone cho nhu cầu cơ thể.

Người bệnh thường có biểu hiện mệt mỏi kéo dài, tăng cân không rõ nguyên nhân, da khô, tóc rụng, táo bón, giảm trí nhớ.

Ở nữ giới, suy giáp còn dễ gây rối loạn kinh nguyệt, khó thụ thai và tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ nếu không được kiểm soát.

Cường giáp
Trái ngược với suy giáp, cường giáp là tình trạng tuyến giáp hoạt động quá mức.

Người bệnh có thể sụt cân nhanh, tim đập nhanh, hồi hộp, run tay, dễ nóng bức, ra nhiều mồ hôi, mất ngủ và dễ cáu gắt.

Bệnh Basedow là nguyên nhân thường gặp nhất gây cường giáp, đặc biệt ở phụ nữ trẻ.

Bướu giáp lành tính
Bướu giáp lành tính thường phát triển chậm và ít gây triệu chứng rõ ràng.

Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi cổ to bất thường hoặc xuất hiện cảm giác vướng, khó nuốt.

Ung thư tuyến giáp
Ung thư tuyến giáp chiếm tỷ lệ không cao so với các loại ung thư khác, nhưng số ca mắc có xu hướng gia tăng.

Phụ nữ là nhóm đối tượng mắc bệnh nhiều hơn, với các dấu hiệu cảnh báo như khối u cổ lớn nhanh, hạch cổ, khàn tiếng kéo dài hoặc nuốt nghẹn.

Nguyên nhân khiến phụ nữ dễ mắc bệnh

Sự khác biệt về nội tiết và miễn dịch là yếu tố then chốt lý giải vì sao nữ giới dễ gặp các rối loạn tuyến giáp hơn nam giới.

Thay đổi nội tiết theo từng giai đoạn sống
Cơ thể phụ nữ trải qua nhiều giai đoạn biến động hormone như dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, mang thai, sinh nở và mãn kinh. Những thay đổi này có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của tuyến giáp

Khiến cơ quan này dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng.

Ảnh hưởng của thai kỳ và giai đoạn sau sinh
Trong thai kỳ, nồng độ estrogen và hormone hCG tăng cao làm thay đổi nhu cầu hormone tuyến giáp.

Đồng thời, nhu cầu i-ốt cũng tăng lên để đáp ứng sự phát triển của thai nhi.

Nếu không được bổ sung đầy đủ hoặc có sẵn bệnh lý tuyến giáp tiềm ẩn, thai phụ rất dễ gặp rối loạn chức năng tuyến giáp trong và sau sinh.

Giai đoạn mãn kinh
Khi bước vào thời kỳ mãn kinh, sự suy giảm estrogen có thể làm các rối loạn tuyến giáp trước đó trở nên rõ ràng hơn hoặc nặng hơn, đặc biệt là suy giáp.

Yếu tố miễn dịch và di truyền
Phụ nữ có nguy cơ mắc các bệnh tự miễn cao hơn nam giới.

Nhiều bệnh tuyến giáp phổ biến như viêm giáp Hashimoto hay Basedow đều thuộc nhóm bệnh tự miễn.

Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng, nhất là khi trong gia đình có người từng mắc bệnh này

Lối sống và chế độ dinh dưỡng
Thiếu hoặc thừa i-ốt, căng thẳng kéo dài, rối loạn giấc ngủ, sử dụng thuốc nội tiết hoặc thuốc tránh thai trong thời gian dài đều có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp ở phụ nữ.

Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp?

Mặc dù không thể kiểm soát hoàn toàn các yếu tố nội tiết, phụ nữ vẫn có thể chủ động bảo vệ sức khỏe tuyến giáp thông qua:

• Duy trì chế độ ăn cân đối, bổ sung i-ốt hợp lý 
• Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều chất bảo quản 
• Vận động thường xuyên, giữ cân nặng ổn định 
• Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng tâm lý 
• Tránh hút thuốc, hạn chế rượu bia và chất kích thích 

Khi nào phụ nữ nên kiểm tra?

Phụ nữ trưởng thành nên tầm soát tuyến giáp định kỳ

Đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, thay đổi cân nặng bất thường, rối loạn kinh nguyệt, cổ to, nuốt vướng, tim đập nhanh hoặc run tay.

Việc phát hiện sớm giúp điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

THÔNG TIN LIÊN HỆ